Fortnite: meer dan schieten op een eiland
Wat is een V-Buck eigenlijk, en waarom heeft mijn zoon er zo dringend een paar nodig? Ruim een jaar geleden wist ik het antwoord ook niet. Inmiddels spelen de jongens (8 en 9) Fortnite met hun klasgenoten en weet ik meer over dansjes en skins dan ik ooit had gedacht.
een eiland vol vriendjes
Fortnite is gratis te downloaden en speel je op de spelcomputer, de pc en op mobiele apparaten. De bekendste modus is Battle Royale; een groep spelers springt uit een vliegende bus boven een eiland, zoekt spullen bij elkaar en wie als laatste overblijft, wint. Dat is het beeld dat de meeste ouders hebben bij Fortnite.
Maar daarmee zie je maar een klein stukje.
In Fortnite zit ook LEGO Fortnite, waarin je bouwt en overleeft in een blokjeswereld, en Rocket Racing, waarin je met raceauto's over de gekste banen scheurt. Daarnaast zijn er duizenden eilanden die spelers zelf hebben gebouwd (van parkourbanen tot verstoppertje). De games die door de makers van Fornite zelf zijn gemaakt, herken je aan het “Epic” logo. Deze voldoen aan de strenge eisen die Epic stelt aan haar eigen games.
Alle andere ‘eilanden’ zijn gemaakt door spelers zijn. Hoewel Epic streng toeziet op de kwaliteit hiervan, kan door het grote aanbod niet met 100% zekerheid gezegd worden dat de spellen volledig geschikt zijn voor kinderen. Fortnite is eigenlijk minder een game en meer een pretpark met heel veel attracties. En je kind loopt daar niet alleen rond; de vriendjes zijn er ook. Maar net als in een groot pretpark, heeft een jong kind begeleiding nodig bij het ontdekken ervan.
Waarom ze er niet vanaf te slaan zijn
De kracht van Fortnite zit in het samen spelen. Kinderen spreken online met elkaar af, net zoals wij vroeger op het pleintje. Ze vormen een team, overleggen wie wat doet, redden elkaar uit de brand en vieren samen als het lukt. Dat is samenwerken, alleen ziet het er anders uit dan wij gewend zijn.
In de Creative-modus kunnen ze bovendien zelf eilanden ontwerpen; bouwen, uitproberen, weer afbreken en opnieuw beginnen. Dat vraagt meer denkwerk dan je van buitenaf zou zeggen.
En laten we eerlijk zijn; het is ook gewoon waar op het schoolplein over gepraat wordt. Welke skin er nieuw is, wie gisteren won, welk dansje je moet kennen. Wie niet meespeelt, mist een deel van dat gesprek. Dat hoeft geen reden te zijn om ja te zeggen, maar het helpt wel om te snappen waarom het zo belangrijk voelt.
Twaalf, of toch niet?
Battle Royale heeft het leeftijdslabel PEGI 12, vanwege het geweld. Dat geweld is tekenfilmachtig; kleurrijk, overdreven en zonder bloed. Toch wordt er natuurlijk geschoten, en dat label staat er niet voor niets.
Tegelijk is het verhaal ingewikkelder geworden. PEGI ziet Fortnite inmiddels als een platform met heel verschillende inhoud, en geeft het daarom het label 'ouderlijk toezicht aanbevolen'. Elk eiland krijgt een eigen leeftijdslabel, dat je ziet voordat je het opent. LEGO Fortnite is dus iets anders dan Battle Royale, en een zelfgebouwd eiland kan weer een ander label hebben.
Wat ik vooral mee wil geven: een leeftijdslabel zegt iets over de inhoud van de game. Het zegt niks over wie je kind daar tegenkomt, en ook niet over de winkel. Voor die twee dingen heb je de instellingen nodig (en jezelf).
De winkel die nooit dichtgaat
Fortnite is gratis, maar het verdienmodel is dat niet. In de Item Shop koop je outfits, dansjes en andere uiterlijke extra's met V-Bucks, de munt van Fortnite die je met echt geld koopt. Je wordt er niet beter van in het spel; wel mooier, en dat is voor een kind van acht minstens zo belangrijk.
Je wordt er niet beter van in het spel; wel mooier.
Die winkel had lange tijd een paar trucs die niet door de beugel konden. De Autoriteit Consument & Markt beboette Epic Games, de maker van Fortnite, in 2024 met in totaal € 1.125.000 voor oneerlijke praktijken gericht op kinderen. Er stonden bijvoorbeeld aftellende timers bij items die na afloop gewoon te koop bleven, en knoppen als "Get it now" die kinderen direct aanspoorden om te kopen. Epic ging in beroep, maar de rechtbank Rotterdam gaf de ACM op 14 januari 2026 op alle punten gelijk. In de Verenigde Staten betaalde Epic in 2022 al $ 520 miljoen aan de toezichthouder FTC, onder meer omdat spraak- en tekstchat voor kinderen standaard aanstond.
Klinkt heftig. Toch zie ik er ook iets hoopgevends in; toezichthouders waren streng en dat heeft gewerkt. Epic moest de winkel aanpassen, en de ACM stelde in 2024 vast dat dat ook gebeurd is. Chat staat voor kinderen niet meer zomaar aan. De game die je kind nu speelt, is een andere dan een paar jaar geleden. Blijf wel meekijken, want de winkel is er nog steeds, en het aanbod wisselt nog altijd elke dag.
Wie praat er mee?
Fortnite is online, dus je kind speelt met en tegen andere mensen. Daarom begint Epic voor jonge spelers op slot. Kinderen onder de 13 krijgen automatisch een beperkt account, een zogenaamd cabined account. Daarmee kunnen ze spelen, maar niet chatten, niets kopen met echt geld en geen eigen weergavenaam kiezen.
Wil je iets van dat alles openzetten, dan geef je als ouder toestemming, per onderdeel. Je kunt dus chat alleen voor vrienden aanzetten en aankopen dicht laten. Dat vind ik de mooiste eigenschap van het systeem; het is geen alles-of-niets, jij bepaalt stap voor stap wat erbij komt.
Zo doen wij het
Onze jongens (8 en 9) spelen al ruim een jaar Fortnite. De leeftijdsinstellingen staan aan en chat staat alleen open voor vrienden. En wie is dan een vriend? Dat bepalen we samen. Regelmatig lopen we samen de vriendenlijst door; daar staan alleen klasgenoten en goede vrienden van buiten school op. Staat er een naam tussen die we niet kennen, dan hebben we het erover.
Wij hebben al talloze discussies gevoerd die begonnen met “Mag ik V-Bucks? Ik móet die Spiderman Skin (omgerekend €21,- geloof ik) hebben!”. De afspraak hierin is simpel: we geven geen echt geld uit in een wereld die nep is. V-Bucks kunnen ook in de game verdiend worden en daar moeten ze het mee doen. Ja, dat duurt langer, maar dan weten ze ook zeker dat ze wat ze ervan kopen, ook echt willen hebben.
Instellen in tien minuten
-
Ouder-pincode van zes cijfers aanmaken (en die niet aan je kind vertellen: met de pincode kan alles weer uit)
-
Spraak- en tekstchat: uit of alleen vrienden
-
Leeftijdsgrens voor eilanden instellen; losse eilanden kun je met de pincode alsnog vrijgeven
-
Aankopen: uit, of met pincode en een limiet
-
Vriendschapsverzoeken met goedkeuring
-
Speeltijd via de console of het apparaat, want Fortnite heeft zelf geen tijdslot
Game over? Nog lang niet
Lang verhaal kort; Fortnite is voor ons geen vijand geworden, maar een plek waar de jongens met hun vrienden afspreken. Met ons als stille medespelers aan de zijlijn. Of nouja, stil…Af en toe pakken we zelf een controller en springen we met z'n allen uit die bus, op jacht naar een gezamenlijke Victory Royale. Samen die overwinning vieren; daar kan geen Spiderman skin tegenop.
